Incoterms ne işe yarar?
Incoterms, Milletlerarası Ticaret Odası'nın yayımladığı uluslararası kurallardır. Güncel sürüm Incoterms 2020'dir. Her kural üç harfli bir kodla ifade edilir ve satıcı ile alıcının taşıma, sigorta, ihracat ve ithalat işlemlerindeki yükümlülüklerini, ayrıca riskin ne zaman geçtiğini belirler.
Fiyat, ödeme ve mülkiyetin devri Incoterms kapsamında değildir; bunlar sözleşmede düzenlenir.
Tüm taşıma türleri için kurallar
| Kural | Satıcının teslim ettiği yer | Kara yoluyla ithalata uygun mu? |
|---|---|---|
| EXW (İş yerinde teslim) | Satıcının tesisinde, yüklenmeden | Mümkün, ancak yurt dışındaki ihracat işlemleri alıcıya kalır |
| FCA (Taşıyıcıya teslim) | Alıcının taşıyıcısına, kararlaştırılan yerde | Evet, sık tercih edilir |
| CPT (Taşıma ücreti ödenmiş olarak) | Taşıyıcıya; satıcı varış yerine kadar navlunu öder | Evet |
| CIP (Taşıma ve sigorta ödenmiş olarak) | CPT ile aynı; ek olarak satıcı yükü sigortalar | Evet, değerli yükler için |
| DAP (Belirlenen yerde teslim) | Varış yerinde, boşaltmaya hazır | Evet, taşımayı satıcı organize eder |
| DPU (Belirlenen yerde boşaltılmış olarak teslim) | Varış yerinde, boşaltılmış olarak | Nadiren kullanılır |
| DDP (Gümrük vergileri ödenmiş olarak teslim) | Varış yerinde, ithalat vergileri ödenmiş olarak | Yalnızca satıcı Özbekistan'da gümrükleme yapabiliyorsa |
Yalnızca denizyolu için kurallar
FAS, FOB, CFR ve CIF, limanda gemiye yüklenen ürünler için tasarlanmıştır. Tedarikçiler alışkanlıkla teklif etse de demiryolu ya da tırla taşınan sevkiyatlara uygun değildir.
Tedarikçi tır sevkiyatı için FOB teklif ediyorsa FCA isteyin. Böylece teslim noktası, ürünlerin gerçekten el değiştirdiği yer olur.
Nasıl seçmeli?
- Tedarikçinin ülkesinden taşımayı siz ya da nakliye firmanız organize edecekse FCA'yı seçin.
- Tedarikçi Özbekistan'a kadar uygun fiyatlı navlun sunuyorsa CPT ya da CIP'i seçin.
- Tedarikçinin sınıra ya da deponuza kadar her şeyi üstlenmesini, gümrüklemeyi ise sizin yapmanızı istiyorsanız DAP'ı seçin.
- Her zaman tam yeri belirtin; örneğin "FCA İstanbul, tedarikçi deposu, Incoterms 2020".